Niezawodny i wierny przyjaciel. Tłum. z www. turkmenistan.ru
: sob kwie 01, 2006 7:36 pm
Niezawodny i wierny przyjaciel!
Chart-tazy- unikalna rasa turkmeńskich psów. Posiada starą historię, którą potwierdzają źródła folklorystyczne, literackie i historyczne. Wiele przypowieści, legend i eposów opisuje turkmeńskiego charta Tazy, jako wiernego pomocnika człowieka w polowaniach.
W VIII wieku, kiedy arabowie wtargnęli na teren Turkmenistanu, wywieźli z sobą turkmeńskie koce z ornamentem nazywanym „tazy guirugy”, co w tłumaczeniu oznacza „ogon tazy”. Na wykopaliskach w prastarej osadzie Altyn Depe, znaleziono statuetkę człowieka z ptakiem na ręce i chartem przy boku.
Dzisiaj, naukowo, kynologia potwierdziła czystość pochodzenia charta turkmeńskiego. Ten pies posiada duży potencjał wrodzonych cech: inteligencję, bystrość i szybkość reakcji.
W 1898 roku w carskiej Rosji odbyła się wystawa wyposażenia myśliwskiego. Zakaspijski rejon kraju reprezentowali delegaci-myśliwi z Turkmenistanu, Gara Amandierdyjew i Sary Bierdynijaz i demonstrowali ptaki łowne i tazy.
Przez wieki Turkmeńcy wypracowywali metody i sposoby polowania ptaków łownych z czworonożnym pomocnikiem. W piaskach Karakumow polowanie z ptakiem bez psa jest niewyobrażalne. Dla Turkmena dobry chart-to tylko chart potrafiący współpracować z sokołem.
Turkmeńscy sokolnicy zabierają swoje charty na polowania od 6 miesiąca życia. Tazy dobrze i prawidłowo doglądany pomaga myśliwemu przez 8-9 lat, a następnie
korzysta się z niego przy pracach selekcyjnych. Rasa ta w ciągu roku wydaje potomstwo jeden raz, a rzadko dwa. Z zasady jest to cztery, lub pięć szczeniaków.
W narodowym klubie sokolników Turkmenistanu funkcjonuje sekcja „tazy”, gdzie jest zarejestrowanych około 85 psów. Największe pogłowie skupione jest w „Bałkanskom wiełajtie” i w miastach Sierachs i Tiedżen.
Za granicą spotykamy częściowo w Kazachstanie, Kirgizji, Rosji, a także w Iranie parę głów turkmeńskich chartów tazy. Krzyżowanie chartów z innymi rasami prowadzi do utraty swoich wrodzonych instynktów.
Jednym z najbardziej doświadczonych charciarzy wydaje się być 74-letni Annaaman Mowliamow. Do teraz, w sezonie polowań, codziennie wyjeżdża na łowy z sokołem i 2-3 chartami tazy. W swoim życiu, ten doświadczony myśliwy wychował więcej jak 30 tazy. Jego chart nazywający się Garagusz występował w programie rosyjskiej telewizji „ W świecie zwierząt”, a także w filmie „Fragi-Rozłuczienyj so sczastiem” o wielkim turkmeńskim poecie Machtumkulim. Gargusz został założycielem silnej i pracowitej linii tych psów.
W mieście Sierdar mieszka Ata Tatarow właściciel tazy Akusz, Unar i Arkach. Od 7 lat prowadzi selekcyjną hodowlę, a jego pupile były pokazywane na wystawach w Aszchabadzie.
Chart turkmeński posiada odróżniające go cechy:
• Na uszach posiada dłuższą sierść (tzw. burki,uszy w rodzaju spaniela).
• Łapy bez tzw. szczotki, czyli długich twardszych włosów
• Posiada słabowyrażone pokrycie sierścią ogona
Nie jest łatwą rzeczą przygotowanie charta do polowań. Potrzebuje on uwagi i cierpliwości niczym małe dziecko. Koniecznością jest osobliwy reżym karmienia. Powinno odbywać się jednocześnie z karmieniem sokoła, tak, aby przyzwyczajać ich do pracy w parze. Przecież inne rasy psów gończych tylko nominalnie biorą udział w nagonkach. Chart turkmeński, w odróżnieniu od innych psów, nie tylko wygania dziczyznę z krzaczorów, lecz przy podejmowaniu zdobyczy, nie uszkadzając ptaka przegryza zajęczy grzbiet ratując życie sokołowi.
Tazy zimą ubiera się w czaprak, to znaczy, w specjalnie uszytą narzutkę. W czasie polowania, niedaleko od obozu, ryje się nory pod krzakami, a za ściółkę bierze się zwykle pustynną roślinność, tzw. selin. Wieczorami, psy, pomimo czapraka, dodatkowo przykrywa się. Karmienie odbywa się raz dziennie, i tylko wieczorem.
Od charta turkmeńskiego zależy, czy polowanie z sokolem będzie udane, czy nie. Także od tazy wymaga się zdolności topograficznych, to znaczy musi on pomóc swojemu panu odnaleźć drogę powrotną do obozu.
Pewno każdy z nas, będąc kiedyś w Karakułach, zauważył na samych szczytach wydm, celowo poukładane piramidy. Te sztuczne oznaczenia pasterzy, myśliwych i innych dawnych ludów pustyni pomagały zagubionym odnajdywać drogę do obozów, czasami ratując życie. Bardzo często też w trakcie polowania traci się orientację i wyręcza wtedy wierny przyjaciel, myśliwski pies. Umiejętność orientowania się jest cechą wielu zwierząt, domowych, i dzikich. Obserwacje i analizy potwierdzają mnogość „topograficznych” zdolności, pomagających im bezbłędnie odnajdywać drogę do domu.
Często po skończonym polowaniu trudno jest odnaleźć drogę powrotną, nawet przy pomocy lornetki, gdyż rozpiętość tylko jednego łowu ptaka wynosi 200-300 metrów. Należy śpieszyć się, ponieważ w przeciwnym wypadku wczesny zmierzch może kazać nocować pod gołym niebem. Otóż wierny przyjaciel znajdujący się przy boku sokolnika, po otrzymaniu komendy od swojego pana odszukuje najkrótszą drogę do obozu. Przyglądając się uważnie ścieżce charta tazy można tylko utwierdzać się w prawidłowości jego wyboru. Natomiast w momencie, kiedy myśliwy odnajduje już punkt orientacyjny, spuszcza psa, który całym swoim pędem biegnie na miejsce by powiadomić, ze jego pan jest już bezpieczny.
Umaszczenie psa często świadczy o jakości tazy. Najbardziej cenione są charty maści ciemnoszarej i czarnej.
Klub sokolników obecnie opracowuje sposoby organizowania biegów tazy.
Chart-tazy- unikalna rasa turkmeńskich psów. Posiada starą historię, którą potwierdzają źródła folklorystyczne, literackie i historyczne. Wiele przypowieści, legend i eposów opisuje turkmeńskiego charta Tazy, jako wiernego pomocnika człowieka w polowaniach.
W VIII wieku, kiedy arabowie wtargnęli na teren Turkmenistanu, wywieźli z sobą turkmeńskie koce z ornamentem nazywanym „tazy guirugy”, co w tłumaczeniu oznacza „ogon tazy”. Na wykopaliskach w prastarej osadzie Altyn Depe, znaleziono statuetkę człowieka z ptakiem na ręce i chartem przy boku.
Dzisiaj, naukowo, kynologia potwierdziła czystość pochodzenia charta turkmeńskiego. Ten pies posiada duży potencjał wrodzonych cech: inteligencję, bystrość i szybkość reakcji.
W 1898 roku w carskiej Rosji odbyła się wystawa wyposażenia myśliwskiego. Zakaspijski rejon kraju reprezentowali delegaci-myśliwi z Turkmenistanu, Gara Amandierdyjew i Sary Bierdynijaz i demonstrowali ptaki łowne i tazy.
Przez wieki Turkmeńcy wypracowywali metody i sposoby polowania ptaków łownych z czworonożnym pomocnikiem. W piaskach Karakumow polowanie z ptakiem bez psa jest niewyobrażalne. Dla Turkmena dobry chart-to tylko chart potrafiący współpracować z sokołem.
Turkmeńscy sokolnicy zabierają swoje charty na polowania od 6 miesiąca życia. Tazy dobrze i prawidłowo doglądany pomaga myśliwemu przez 8-9 lat, a następnie
korzysta się z niego przy pracach selekcyjnych. Rasa ta w ciągu roku wydaje potomstwo jeden raz, a rzadko dwa. Z zasady jest to cztery, lub pięć szczeniaków.
W narodowym klubie sokolników Turkmenistanu funkcjonuje sekcja „tazy”, gdzie jest zarejestrowanych około 85 psów. Największe pogłowie skupione jest w „Bałkanskom wiełajtie” i w miastach Sierachs i Tiedżen.
Za granicą spotykamy częściowo w Kazachstanie, Kirgizji, Rosji, a także w Iranie parę głów turkmeńskich chartów tazy. Krzyżowanie chartów z innymi rasami prowadzi do utraty swoich wrodzonych instynktów.
Jednym z najbardziej doświadczonych charciarzy wydaje się być 74-letni Annaaman Mowliamow. Do teraz, w sezonie polowań, codziennie wyjeżdża na łowy z sokołem i 2-3 chartami tazy. W swoim życiu, ten doświadczony myśliwy wychował więcej jak 30 tazy. Jego chart nazywający się Garagusz występował w programie rosyjskiej telewizji „ W świecie zwierząt”, a także w filmie „Fragi-Rozłuczienyj so sczastiem” o wielkim turkmeńskim poecie Machtumkulim. Gargusz został założycielem silnej i pracowitej linii tych psów.
W mieście Sierdar mieszka Ata Tatarow właściciel tazy Akusz, Unar i Arkach. Od 7 lat prowadzi selekcyjną hodowlę, a jego pupile były pokazywane na wystawach w Aszchabadzie.
Chart turkmeński posiada odróżniające go cechy:
• Na uszach posiada dłuższą sierść (tzw. burki,uszy w rodzaju spaniela).
• Łapy bez tzw. szczotki, czyli długich twardszych włosów
• Posiada słabowyrażone pokrycie sierścią ogona
Nie jest łatwą rzeczą przygotowanie charta do polowań. Potrzebuje on uwagi i cierpliwości niczym małe dziecko. Koniecznością jest osobliwy reżym karmienia. Powinno odbywać się jednocześnie z karmieniem sokoła, tak, aby przyzwyczajać ich do pracy w parze. Przecież inne rasy psów gończych tylko nominalnie biorą udział w nagonkach. Chart turkmeński, w odróżnieniu od innych psów, nie tylko wygania dziczyznę z krzaczorów, lecz przy podejmowaniu zdobyczy, nie uszkadzając ptaka przegryza zajęczy grzbiet ratując życie sokołowi.
Tazy zimą ubiera się w czaprak, to znaczy, w specjalnie uszytą narzutkę. W czasie polowania, niedaleko od obozu, ryje się nory pod krzakami, a za ściółkę bierze się zwykle pustynną roślinność, tzw. selin. Wieczorami, psy, pomimo czapraka, dodatkowo przykrywa się. Karmienie odbywa się raz dziennie, i tylko wieczorem.
Od charta turkmeńskiego zależy, czy polowanie z sokolem będzie udane, czy nie. Także od tazy wymaga się zdolności topograficznych, to znaczy musi on pomóc swojemu panu odnaleźć drogę powrotną do obozu.
Pewno każdy z nas, będąc kiedyś w Karakułach, zauważył na samych szczytach wydm, celowo poukładane piramidy. Te sztuczne oznaczenia pasterzy, myśliwych i innych dawnych ludów pustyni pomagały zagubionym odnajdywać drogę do obozów, czasami ratując życie. Bardzo często też w trakcie polowania traci się orientację i wyręcza wtedy wierny przyjaciel, myśliwski pies. Umiejętność orientowania się jest cechą wielu zwierząt, domowych, i dzikich. Obserwacje i analizy potwierdzają mnogość „topograficznych” zdolności, pomagających im bezbłędnie odnajdywać drogę do domu.
Często po skończonym polowaniu trudno jest odnaleźć drogę powrotną, nawet przy pomocy lornetki, gdyż rozpiętość tylko jednego łowu ptaka wynosi 200-300 metrów. Należy śpieszyć się, ponieważ w przeciwnym wypadku wczesny zmierzch może kazać nocować pod gołym niebem. Otóż wierny przyjaciel znajdujący się przy boku sokolnika, po otrzymaniu komendy od swojego pana odszukuje najkrótszą drogę do obozu. Przyglądając się uważnie ścieżce charta tazy można tylko utwierdzać się w prawidłowości jego wyboru. Natomiast w momencie, kiedy myśliwy odnajduje już punkt orientacyjny, spuszcza psa, który całym swoim pędem biegnie na miejsce by powiadomić, ze jego pan jest już bezpieczny.
Umaszczenie psa często świadczy o jakości tazy. Najbardziej cenione są charty maści ciemnoszarej i czarnej.
Klub sokolników obecnie opracowuje sposoby organizowania biegów tazy.
bardzo ciekawa. Romantyczny obraz. Zaciekawiles mnie ta rasa, moze kiedys jak juz sie ustatkuje pokusze sie na dlugonoznego "geparda" o temperamencie spaniela 
