Słowniczek terminów sokolniczych | Sokolnictwo dla początkujących

Słowniczek terminów sokolniczych

Accipiter - Zbiorcza nazwa dla jastrzębiowatych

Antenaire - Dziczek złapany w okresie od stycznia do marca.

Apel - Stan ptaka, w którym wykazuje ogromną chęć polowania i znakomicie reaguje na nasze prośby.

Astroturf - Wykładzina w rodzaju sztucznej trawki” stosowana na siedziskach celem profilaktyki przeciw grubym łapom.

Aylmeri - Rodzaj pęt wynalezionych przez Guy’a Aylmer. Składają się z dwóch części: szczepek oraz pęt. Szczególnie użyteczne przy sokołach.

Bałwanek - Jest to rodzaj wabidła. Dawniej wypchana skóra ssaka. Symuluje zwierzynę naziemną poprzez ciągnięcie go za sobą na długim sznurku.

Bawon (św.) - Patron sokolników.

Berło - Rodzaj siedziska dla ptaka. Jest to drewniany, okrągły klocek zwieńczony korkiem i umieszczony na pręcie wbijanym w ziemię.

Biały ptak - Jastrząb w wieku powyżej pierwszego roku życia.

Birkut - Bielik.

Blejty - Odchody ptaka drapieżnego.

Blok - Jest to rodzaj berła różniący się od pierwowzoru jedynie tym, iż drewniana część sięga do samej ziemi.

Bramka - Rodzaj wysokiego siedziska do trzymania ptaka na krótko. Składa się z drewnianego stelażu i naciągniętego nań płóciennego ekranu.

Brożek - Rodzaj sieci łowieckich.

Bujanie - Fragment lotu ptaka, w którym zawisa on nieruchomo w powietrzu wykorzystując do tego wiatr.

Bystrzenie - Patrz kukanie.

Cęgi - Tworzy je pierwszy palec wraz z kantakiem.

Cherrug - Patrz saker.

Cholewka - Patrz szczepki.

Chuć - Patrz apel.

Chwal ćwik - Pozdrowienie sokolników.

Cieki - Nogi kuraków (bażant, kuropatwa, pardwa itp.).

Cień - Patrz bałwanek.

Czapeczka - Patrz karnal.

Czapka - Patrz karnal.

Czatowanie - Patrz wyczekiwanie.

Czerwony ptak - Jastrząb w pierwszym, młodocianym upierzeniu.

Czuć bluesa - O ptaku, który dobrze poluje i szybko się uczy.

Czysty ptak - Ptak, który w wyniku długotrwałego układania i zaprawy w polu nabył dużej śmiałości i pewności podczas polowania.

Ćwik - Stary ptak myśliwski, doskonale oswojony i zaprawiony w łowach potrafiący poradzić sobie nawet z czaplami.

Długoskrzydłe - Zbiorowe określenie sokołów.

Dłużec - Linka rzemienna wykrojona z jednego l. zszywana z kilku kawałków skóry. Używany podczas zaprawiania ptaków myśliwskich do łowów, a także do polowań z lataczami i z siecią. Dłużce mierzyły od 12-15 łokci. Umieszczano na nim znaki identyfikujące właściciela ptaka myśliwskiego; obecnie używa się linek alpinistycznych bądź żeglarskich ze sztucznych włókien, które są łatwiejsze w utrzymaniu, trwalsze a co za tym idzie – bezpieczniejsze.

Dosiad - Moment, kiedy ptak sczepia się ze zdobyczą.

Drgubica - Patrz podgrub.

Drut - Patrz telemetria.

Dziczek - Ptak odłowiony z przyrody w pierwszym roku swojego życia. Patrz też dziwok.

Dziwek - Patrz dziczek.

Dziwocza - Rodzaj sieci łowieckich.

Dziwok - Ptak łowczy przed schwytaniem przebywający na wolności, zaprawiony na swobodzie w samodzielnym zdobywaniu łupu, lecz jeszcze przez sokolnika nie ukrócony i nie unoszony. Nazywano tak również ptaki unoszone, lecz ciągle w pierwszym piórze. Czasami odnoszono tą nazwę do sokoła wędrownego.

Dzwoneczki sokolnicze - Kształtu kulistego, mały dostosowany do siły ptaka myśliwskiego, lekki, lecz dźwięczny. Kopułki dzwoneczków wykonywano z twardego srebra, wewnątrz znajdowała się kulka ołowiana. Rzemykiem przywiązywano go do lewej nogi. Ułatwiał znalezienie ptaka po dosiadzie zwierzyny w wysokich trawach, chaszczach lub zasiewach; obecnie używa się różnych stopów metali, np. miedzi, oraz złota.

Feston - Tnące krawędzie dzioba jastrzębia.

Gałęźnik - Młody ptak, który jeszcze nie lata, ale opuścił już pielesz i przebywa w jego pobliżu, skacząc po okolicznych gałęziach.

Falcatio - Patrz sokołowe.

Falconarius - Patrz sokolnik.

Genti - Dziczek złapany pomiędzy marcem a majem.

Gniazdosz - Pisklę, które ostatnie opuściło pielesz.

Gniazdownik - Ptak, którego proces układania rozpoczął się, kiedy był jeszcze pisklęciem.

Gniezdnik - Patrz gniazdownik.

Grube łapy - Choroba ptaków drapieżnych.

Grzęda - Patrz berło.

Hagard - Ptak złapany jako dorosły osobnik lub dziczek odłowiony w okresie pierzenia w drugie pióro.

Herpeswiroza - Wirusowa choroba ptaków drapieżnych błyskawicznie zabijająca ptaka, wywoływana przez wirusy z grupy Herpes.

Hubert (św.) - Patron myśliwych.

Hybryd - Sztuczna krzyżówka dwóch różnych gatunków ptaków drapieżnych.

IAF - (International Association for Falconry) – Międzynarodowe Stowarzyszenie na rzecz Sokolnictwa i Ochrony Ptaków Drapieżnych, które skupia kluby sokolnicze poszczególnych krajów i reprezentuje ich interesy na arenie międzynarodowej.

Imprint - Ptak uwarunkowany na człowieka.

Inbred - Chów wsobny.

Janczarki - Patrz dzwoneczki sokolnicze.

Jangoli - Rodzaj uprzęży stosowanej przez arabskich sokolników do wyrzucania rarogów w kierunku zwierzyny, dzięki czemu nadają im większą prędkość początkową. Podobne urządzenie było stosowane przez hindusów dla jastrzębi.

Jastrzębiarstwo - Patrz sokolnictwo.

Jastrzębiarz - Sokolnik specjalizujący się w polowaniu z jastrzębiami.

Jednodniówki - Pospolita nazwa kurczaków jednodniowych.

Kabłąk - Patrz pałąk.

Kantak - Tylny palec wraz ze szponem.

Kantarek - Szczękowa część karnala lub część głowy ptaka.

Kapa - Patrz karnal.

Kaptur - Patrz karnal.

Kapturek - Patrz karnal.

Karnal - Zasłania oczy ptaka myśliwskiego podczas łowów. W ten sposób pozbawia się go możliwości atakowania zwierzyny, której myśliwy nie chce zdobyć. Zdejmowano kapturek dopiero w momencie, gdy ptak miał zaatakować. Istniały zasadnicze różnice w kroju i kształcie kapturków w różnych okresach i krajach; wyróżnia się obecnie trzy podstawowe koje karnali: arabski, holenderski i indyjski.

Karwasz - Rodzaj tuby z miękkiego materiału nakładanej na rękę, na której nosi się ptaka. Stosowany powszechnie przez arabskich sokolników.

Kikanie - Patrz kukanie.

Klatka szczeblasta - Pomieszczenie ogrodzone prętami drewnianymi i podobnie nakryte, znajdujące się najczęściej na podwórzu, przeznaczone dla ptaków myśliwskich.

Kneflik - Patrz koreczek.

Kogut - Określenie opisujące samca kuraków (np. bażanta).

Kojec - Patrz klatka szczeblasta.

Kominek - Wybieg stosowany przez zające polegający na silnym wybiciu się w górę celem uniknięcia, dosiadu drapieżnika.

Kondycja - (wg M. Cieślikowskiego) To stan fizjologiczny ptaka łowczego umownie określany jego masą (pot. ciężarem). Wyróżniamy cztery podstawowe rodzaje kondycji: łowczą, spoczynkową, pierzeniową i rozrodczą. Każda z nich może być wysoka, średnia lub niska. Kondycja łowcza charakteryzuje się z kolei czterema rodzajami pasji łowieckiej, rozumianej jako nastawienie psychiczne do polowania, czyli chęci gonienia zwierzyny. I tak można tu wyróżnić dużą, średnią i małą pasję łowiecką oraz brak pasji łowieckiej. Każdy sokolnik powinien dążyć do tego, aby jego ptak miał dużą pasję łowiecką w wysokiej kondycji łowczej.

Koreczek - Wykonuje się go na końcu pęt lub rzemyków od karnala poprzez kilkukrotne zwinięcie paska skóry.

Krętlik - Patrz werblik.

Krótkoskrzydłe - Zbiorowe określenie wszystkich jastrzębi.

Kukanie - Huśtanie przez sokoła głową w górę i dół oznajmiające jego zainteresowanie czymś, na co patrzy.

Kura - Potoczne określenie kuropatwy, a także termin opisujący samicę kuraków (np. bażanta).

Lanner - Raróg górski.

Laneret - Samiec raroga górskiego.

Laska - Patrz berło.

Latacze - Rodzaj sieci łowieckich.

Le sacret - (fran.) Patrz tiercelet.

Lotki - Pióra ptaka w skrzydłach, rozmieszczone w kilku (2/3) rzędach.

Łupież - Patrz bałwanek..

Maisz - Patrz maiż.

Maiż - Młody, niedoświadczony jeszcze i mało wprawny w łowach ptak myśliwski.

Maniak - Patrz bałwanek.

Mener - Opiekun psa myśliwskiego.

Martwy szlak - Patrz pokot.

Nadkłucie - Pierwsze pęknięcie skorupki jajka wykonane przez wydostające się pisklę.

Nakrywanie - Ptak rozkładający skrzydła usiłując w ten sposób zasłonić zdobycz lub wabidło przed sokolnikiem. Często takiemu manewrowi towarzyszy krzyczenie.

Napuszczanie - („w pole noszenie”) – kończy czwarty etap układania ptaka myśliwskiego do polowania, oznacza wypuszczenie go na zwierzynę już na łowach.

Nurek - Ptak łowczy, najczęściej sokół, który potrafi podczas ataku na czaplę uniknąć jej nastawionego w górę dzioba i „nurkując” pod nią chwycić od spodu za pierś. Nauczenie tego manewru sokoła uważane było za szczyt doskonałości tresury ptaka

Oblot - Polega na umieszczeniu jeszcze nie latającego pisklęcia w sztucznym gnieździe, a następnie pozwoleniu mu na latanie po okolicy, po czym odłowieniu i rozpoczęciu układania jak dziczka.

Obręcz - Urządzenie stosowane podczas ukracania ptaków drapieżnych, podczas ich układania do łowów, także niekiedy dla ptaków już unoszonych jako miejsce ich spoczynku w sokolarni, sieni czy krużganku. Wykonywane z drewna były zawieszane na sznurze u sufitu.

Odprawa - Część łupu zdobytego na łowach przez ptaka myśliwskiego (np. głowa, skrzydła) lub podawane w zamian jako nagroda za dobry dosiad: kawałki wątroby bydlęcej, wróbel itp.

Ogłaskanie - Patrz unoszenie.

Okulary - Patrz karnal.

Pałąk - Rodzaj niskiego siedziska wbijanego w ziemię wyglądającego jak półkole.

Pelerin - Dziczek złapany w okresie pomiędzy wrześniem a grudniem.

Pęca - Patrz dłużec.

Pęcina - Patrz dłużec.

Pęczca - Patrz dłużec.

Pęta - Krótkie paski rzemienne przywiązywane do nóg ptaka łowczego.

Pętca - Patrz dłużec.

Pielesz - Gniazdo ptaka drapieżnego.

Pierwszorzędówki - Lotki pierwszorzędowe.

Pierzenie - Coroczna, całkowita lub niecałkowita wymiana piór, trwa przeważnie kilka miesięcy, w czasie których pióra są stopniowo zrzucane i zastępowane nowymi.

Pikowanie - Manewr, w którym ptak na dużej wysokości zwija skrzydła i zaczyna gwałtownie opadać celem nabrania prędkości potrzebnej do złapania zdobyczy lub wabidła.

Pióro - Określa ptactwo łowne. Może też informować o wieku ptaka, np. ptak w piątym piórze = pięcioletni.

Piórowanie - Czynność polegają na wyskubywaniu przez drapieżnika piór z martwej ofiary.

Pochewki piórowe - Tworzą się wokół podstawy rosnącego pióra – są ukrwione. Po zakończeniu wzrostu wyłuszczają się.

Podchodzenie - Czynność zbliżania się do ptaka siedzącego na wabidle/zdobyczy.

Podczos - Podpórka, widełki z drzewa do podtrzymywania ręki z ciężkim ptakiem łowczym, np. orłem. Był przytwierdzany do łęku siodła lub pasa myśliwskiego.

Podebrać - Wziąć ptaka na rękawicę z wabidła/zdobyczy lub siedziska.

Podgniezdnik - Patrz gałęźnik.

Podgrub - Rodzaj sieci do odławiania ptaków.

Pokot - Zwierzyna upolowana podczas łowów. Zwyczaj myśliwski polegający na oddaniu czci poległej zwierzynie – na zakończenie polowania wykłada się je na świerkowych gałęziach i odgrywa sygnały myśliwskie.

Pokrywy - Pióra pokrywowe.

Polowanie pod pierzem - Łowy z użyciem ptaków łowczych. Rozpoczynano je na św. Bartłomieja (przepiórki i kuropatwy, później cietrzewie i kaczki)

Potarż - Urządzenie zamykające potrzask. Najczęściej nazywano tak długi sznur przywiązany do tzw. strzały, czyli patyczka podpierającego siatkowe wieko samołówki. Po wyrwaniu strzały wieko opadało i zamykało potrzask

Przebicie - Kiedy ptak leci w naszym kierunku i zamiast wylądować na rękawicy jedynie jej dotyka, a następnie kieruje się dalej w poprzednio upatrzoną stronę.

Przebijanie wabidła - Ćwiczenie mające na celu wyrobienie mięśni u ptaka, kiedy sokolnik kręci wabidłem, a sokół usiłuje je złapać.

Przedłużacz - Rzemień lub linka z plecionki przewleczona przez werblik, która służy do przywiązywania ptaka do siedziska.

Przelotnia - Patrz tramwaj.

Przytroczyć - Przymocować zwierzynę to torby za pomocą troków.

Przywołanie - Proces, podczas którego wołamy ptaka by do nas przyleciał.

Ptaki łowcze - Pewne gatunki ptaków z rzędu: Drapieżne, stosowane w sokolnictwie. Z sokołów najbardziej ceniony białozór – Falco rusticolus. Ponadto bardzo zmienny w upierzeniu raróg Falco cherrug, sokół wędrowny Falco peregrinus, drzemlik Falco columbarius, kobuz Falco subbuteo; oraz jastrzębie: gołębiarz Accipiter gentilis i krogulec – Accipiter nisus. W Azji wykorzystywano często sokoliki karliki (np. Hierax coerulescens) oraz orły.

Ptaki łowieckie - Patrz ptaki łowcze.

Ptaki łowne - Ptactwo, na które się poluje.

Ptaki myśliwskie - Patrz ptaki łowcze.

Ptaki niskiego lotu - Ptaki, które polują z niezbyt dużych wysokości, trzymające się dość blisko sokolnika, m.in. jastrzębie.

Ptaki wysokiego lotu - Ptaki, które polują z większych wysokości, często odchodzące dalej, m.in. sokoły.

Rabiec - Patrz dziwok.

Radio - Patrz telemetria.

Rajery - Trofeum myśliwskie – dwa zwisające, ciemne, długie pióra na tylnej części głowy u dorosłych czapli. Dawniej ilość rajerów w kapeluszu świadczyła o poziomie i umiejętnościach szlachcica. Najbardziej cenione były białe rajery, które rzekomo wyrastały na polanym woskiem miejscu po swoich poprzednikach.

Rękawica sokolnicza - Wykonana z grubej, miękkiej, często łosiowej skóry, z dużym rękawem od spodu rozciętym, dochodzącym do łokcia – pięciopalczasta, szyta na lewą rękę (W dawnej ikonografii spotyka się także sokolników przedstawionych z ptakami myśliwskimi na ochronionej rękawicą prawej ręce). Niejednokrotnie bardzo bogato zdobiona.

Rarożnik - Sokolnik, który wyspecjalizował się w układaniu rarogów, które polują zarówno na zdobycz naziemną jak i ptactwo.

Rozkapturzyć - Zdjąć ptakowi kaptur.

Rozkład - Zwierzyna upolowana podczas łowów.

Rydoklapka - Spinacz ogonowy używany przez czeskich sokolników do uspokajania ptaka. Spina się nim ogon, przez co nerwowy ptak niechętnie się zrywa nie mogąc rozłożyć sterówek.

Rzemyki - Służą do zaciągania lub otwierania karnala.

Saker - Raróg.

Sakeret - Samiec raroga stepowego.

Samotrzask - Urządzenie do chwytania ptaków drapieżnych. Jako przynętę stosowano białego lub czarnego gołębia, a także manekin poruszany za pomocą specjalnych mechanizmów, tzw. sparów lub sparków.

Sieci łowieckie - Ongiś bardzo rozpowszechnione (w średniowieczu). Głównie poławiano nimi ptaki – także drapieżne, przede wszystkim dziczki, które następnie ukrócano i układano. Znano ich kilkanaście rodzajów, np. szater, niewód ptasi, dziwocza (używana do połowu rabców), do nakrywania używano brożków, były też sieci mrzeżne, dwa razy dłuższe nić szersze, sieci podolskie na kuropatwy, w łowach z lataczami stosowano także płachtę, ponadtwo tzw. poły, tajniki, żaki z wikliny itp. Obecnie nie stosowane.

Skłuć - Dobić zwierzynę złapaną przez ptaka.

Skłuwak - Specjalny obustronny sztylet służący do skłuwania.

Skrzynia transportowa - Przenośne siedzisko wykorzystywane do transportu ptaków samochodem. Można ją scalić ze stelarzem, dzięki czemu stanie się idealną propozycją dla ludzi muszących daleko podróżować na teren łowiecki.

Skwarna - Środki głównie pochodzenia roślinnego powodujące wymioty u ptaków drapieżnych. Podawano je przed polowaniem, aby ptaka myśliwskiego uczynić głodnym, a tym samym chętniejszym do łowów. Obecnie nieużywane.

Skwarw - Patrz skwarna.

Sokolarnia - Zwykle kilka sąsiadujących ze sobą wolier, w których trzyma się ptaki łowcze. Często w skład sokolarni wchodzą także pomieszczenia gospodarcze.

Sokolnictwo - Układanie pewnych gatunków ptaków drapieżnych do łowów i polowanie z nimi.

Sokolnik - W średniowieczu służący sprawujący opiekę nad sokolarnią i ptakami myśliwskimi, od XV w. urzędnik dworu – sokolniczy.

Sokołowe - Obciążenie, które na mocy prawa książęcego (gwarantującego wyłączność polowania z sokołami tylko panującym jako ich regale łowieckie) ponosili poddani, a które zmuszało ich do pilnowania gniazd sokołów oraz jastrzębi i ich żywienia.

Sparek - Manekin w kształcie ptaka, poruszany specjalnym mechanizmem. Umieszczano go zamiast żywego ptaka w samołówkach lub samotrzaskach.

Stalowe szpony - Ostre pochewki stalowe nakładane na szpony ptaków myśliwskich, by je przedłużyć, a przez to ułatwić zadanie śmiertelnego ciosu ofierze. Używane rzadko i prawie wyłącznie przez ludy afrykańskie i azjatyckie.

Stelarz - Przenośne siedzisko wykorzystywane do wynoszenia grupy sokołów na pole.

Sterówki - Pióra w ogonie ptaka (zwykle 12).

Stójka - Wykonuje ją pies, który zwęszył miejsce zalegania zwierzyny.

Strzałka - Rzemienny pasek w kształcie strzałki służący do mocowania dzwoneczków lub nadajnika telemetrii na skokach ptaka.

Suchy ptak - Ptak, który zakończył pierzenie, a jego pióra nie są już ukrwione.

Szczepki - Część pęt aylmeri – obrączki zakładane na skoki ptaka, przez które następnie przewleka się pęta.

Szerokoskrzydłe - Zbiorowe określenie myszołowów i orłów.

Szpony - Pazury ptaków drapieżnych.

Sztukowanie piór - Proces polegający na sztucznym zastąpieniu zniszczonych piór ich odpowiednikami w lepszym stanie.

Świrowanie - Nienormalne zachowanie się ptaka bez wyraźnych przyczyn.

Świstawka - Używana podczas uwabiania oraz w polu na łowach. Wykonana najczęściej z rogu, nie posiada wewnątrz kulki wibrującej.

Tandem - Jednoczesne polowanie z dwoma ptakami drapieżnymi (samcem oraz samicą).

Telemetria - Urządzenie składające się z małego nadajnika mocowanego do nogi bądź ogona ptaka oraz odbiornika (często z montowaną anteną) odbierającego sygnał wysyłany przez nadajnik. Najczęściej stosowana przy sokołach odchodzących daleko, służy do namierzania zgubionego ptaka lub po polowaniu zakończonym sukcesem gdy ze zdobyczą zapadnie w zarośla czy trawy.

Tiercelet - Samiec sokoła wędrownego.

Torba sokolnicza - Patrz waciek.

Tramwaj - Urządzenie umożliwiające ptakowi myśliwskiemu większą swobodę ruchu w wolierze. Zbudowane z szyny, kółka i przywiązanej do niego linki. Na jego obu końcach umieszcza się siedziska.

Troki - Rzemienne paski zakończone metalowymi kółeczkami służące do przymocowywania upolowanej zwierzyny.

Ugłaskany - O ptaku, który pozwala się dotykać i nie dziobie człowieka.

Ugonić - Upolować zwierzynę przy współdziałaniu ptaka i psa myśliwskiego.

Układanie - Proces treningu skrzydlatego drapieżnika mający na celu zrobienie z niego ptaka łowczego.

Układanie wola - Ubijanie i układanie przez ptaka mięsa w wolu.

Ukracanie - Pierwszy etap układania ptaka myśliwskiego do łowów polegający na przezwyciężeniu wrodzonej dzikości i złagodzeniu jego charakteru, a w następstwie przywiązanie go do sokolnika.

Ukrócenie - Patrz ukracanie.

Ułowka - Upolowana przez ptaka łowczego zwierzyna.

Unosiciel -Pomocnik sokolnika prowadzący unoszenie.

Unoszenie - Drugi etap układania ptaka myśliwskiego polegający na przyzwyczajeniu go do noszenia na rękawicy, tak z głową odkrytą jak i w kapturze. W tym etapie nauki ptak powinien już pozwalać się głaskać po piersi.

Uwabienie - Trzeci etap układania myśliwskiego ptaka, polegający na przyuczeniu go do przylatywania na rękawicę na sygnał dany świstawką, na zawołanie lub znak dany podniesionym berłem skrzydłowym czy wabidłem.

Uwarunkowanie - Wdrukowanie w świadomość ptaka pewnych informacji (np. przynależności do gatunku ludzkiego - uwarunkowany ptak myśli, że jest człowiekiem). Istnieje wiele odmian uwarunkowania, z których część jest pozytywna, a inne są zdecydowanie niepożądaną cechą u ptaków łowczych.

Wab - Patrz wabidło.

Wabidło - Jest to rodzaj sztucznej przynęty. Służy do nauki polowania i ćwiczenia sprawności ptaka. Idealne wabidło powinno być pierzaste i kleiste, a także dostatecznie miękkie.

Waciek - Torba sokolnicza. Służył do noszenia odprawy i upolowanej zwierzyny. Wykonana ze skóry gładkiej l. z sierścią.

Wdrukowanie - Patrz uwarunkowanie.

Werblik - Służy do łączenia pęt z przedłużaczem zapobiegając zarazem ich skręcaniu.

Wędrowna - Samica sokoła wędrownego.

Wędrowny - Samiec sokoła wędrownego.

Węzeł guzikowy - Patrz koreczek.

Wierbca - Pręt wiklinowy służący do usztywniania brzegów sieci.

Wiersze - Patrz wierbca.

Wierzbca - Patrz wierbca.

Wkarmienie - Patrz uwabienie.

Wole - Organ u ptaka, który odpowiada za magazynowanie i wstępne trawienie pokarmu.

Woliera - Specjalne pomieszczenie do trzymania ptaków łowczych.

Woskówka - Skóra najczęściej o żółtym zabarwieniu otaczająca dziób.

Wprowadzenie - Etap układania, w którym ptak przystępuje do pierwszego polowania.

Wsparek - Patrz sparek.

Wyciekać - Najczęściej o kurakach, które po zapadnięciu w osłonę pokrywy roślinnej wymykają się na nogach.

Wyczekiwać - Ptak wiszący w powietrzu nad sokolnikiem w oczekiwaniu na wypłoszenie zwierzyny.

Wykapturzyć - Patrz rozkapturzyć.

Wynicowanie jajowodu -
Wysunięcie jajowodu przez samice do steku podczas aktu kopulacji.

Wypierzony - Ptak, który zakończył się pierzyć.

Wypiór - Pierzący się ptak.

Wypluwka - Zbite, niestrawione resztki pokarmu, które po oddzieleniu się od mięsa są zwracane przez ptaka w odruchu wymiotnym.

Wystawienie - Wskazanie przez psa miejsca zalegania zwierzyny.

Zaciągnąć kaptur - Zacisnąć rzemyki od kaptura po jego wcześniejszym założeniu na głowę ptaka.

Zależeć pole - O ptaku myśliwskim, który stracił sprawność łowiecką wskutek rzadkiego używania go do polowania.

Zapadać - O zwierzynie (najczęściej kurakach), która po wypłoszeniu i krótkiej ucieczce w powietrzu ląduje na ziemi celem znalezienia kryjówki.

Zaznaczyć - Ptak, który po nieudanym ataku ląduje nad miejscem zapadnięcia zwierzyny.

Zrywać się - O ptaku, który siedząc spętany na rękawicy lub siedzisku usiłuje odlecieć.

Żyleciarz - Osoba, która nie ma prawa nazywać się sokolnikiem, ponieważ głodzi swojego ptaka nadmiernie obniżając mu kondycję.

Żyleta - Patrz żyletka.

Żyletka - Zaniżona kondycja, w której ptak jest osłabiony i przegłodzony, a kość mostka na piersi da się bardzo łatwo wyczuć.